شنبه, ۰۵ مهر ۱۳۹۹
»   اقتصادی, تحلیل, سیاسی, یادداشت  »   راهکارهای وضع مطلوب در سواحل مکران
687 views
۱۱ مرداد ۱۳۹۵ , ساعت ۲۱:۳۰

راهکارهای وضع مطلوب در سواحل مکران

 

یادداشت هفتم:

راهکارهای وضع مطلوب

در یادداشت پایانی از سلسله یادداشت های تحلیلی پیرامون ملاحضات ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی سواحل مکران، راهکارهایی به منظور توسعه  این کرانه ها  با تاکید بر اقتصاد مقاومتی طراحی و ارائه می شود.

   “سلسله یادداشت های تحلیلی پیرامون ملاحضات ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی سواحل

جنوب شرق ایران(سواحل دریای عمان)، با تاکید براقتصاد مقاومتی”

 

ابتدا چند راهکار زمینه ای :

  • اشاعه ی فرهنگ اقتصاد مقاومتی و سیاست های کلی آن در حوضه های کسب و کار، صنایع، تجارت و بازرگانی،گردشگری و …. و تدوین مبانی این الگو ی توسعه در کتابهای آموزشی مدارس، متون دانشگاهی و همچنین استفاده از ظرفیت رسانه ی ملی.
  • کوچک سازی دولت و محدود شدن وظایف آن به مسائل حاکمیتی و نظارتی با هدف توسعه ی بخش خصوصی و تعاونی های مردم نهاد، همچنین توجه به تغییر رویکرد و نگرش اکثر مقامات دولتی و محلی در اتاق های فکر و تصمیم گیری به سمت خصوصی سازی.( این امر منطبق بر سیاست های اصل ۴۴ قانون اساسی و اهداف اقتصاد مقاومتی است)
  • لزوم بازنگری در برخی مواد و مقررات قانونی در مجلس شورای اسلامی که مانع از تسهیل در روند اجرای برنامه های توسعه ی سواحل شده است به طور مثال در بحث مناطق ویژه ی اقتصادی، مناطق آزاد، گسترش کسب و کار و…
  • تسهیل در ارائه ی مجوزهای مشارکت بخش خصوصی از طریق سیستم های الکترونیکی جزیره ای و منطقه ای که توسط  شرکت ها و دانشجویان نخبه طراحی شده و جریان مکان گزینی صنایع و مشارکت بخش خصوصی را سرعت می بخشد.
  • اصلاح ساختار نظام بانکی به منظور ارائه ی تسهیلات اعتباری کلان و ویژه در جهت توسعه ی زیرساخت سواحل مکران، مشارکت بیشتر بومیان، رونق اشتغال و تولید داخلی.
  • تشکیل ستادهایی با همکاری سازمان بنادر و دریانوردی مکران با دانشگاههای علمی سراسر کشور و بویژه تهران درباره ی مطالعات عمیق سواحل مکران و ارائه ی راهکارهای فناورانه – دانش بنیان بومی و سپس رسیدن به مرحله تولید ، اجرا و تجاری سازی.
  • تغییر نگرش غالب نظامی و امنیتی توسعه ی سواحل به سمت دیگاه اقتصادی- گردشگری، چرا که این نوع نگاه روند جذب سرمایه گذاری و گسترش جمعیت را به خاطرحاکمیت فضای امنیتی کند می کند.

 

 

پیشنهادات ویژه:

 

  • گنجاندن دیدگاه توسعه ی دریا و ساحل محوری در کتاب های دانش آموزان و دانشگاهیان، و تاسیس دانشگاههایی در حوضه اقتصاد و گردشگری دریا محور در شهرهای ساحلی.
  • تراکم جمعیت در سواحل مکران معادل ۱۰ درصد میانگین تراکم جمعیت کشور در سایر مناطق است. و نرخ رشد شهر نشینی در این سواحل به شدت پایین هست. به منظور گسترش و جذب جمعیت، پیشنهاد می شود شهرک هایی برای خانواده های نظامی ،کارکنان صنایع و کارخانه ها ساخته شود در کنار آن می بایست آب شرب و برق و دیگر امکانات و زیرساخت ها ی رفاهی تامین شود.
  • با توجه به این که یکی از اصول اقتصاد مقاومتی درونزا بودن آن است به نظر می رسد طرح تامین برق بایستی از طریق تاسیس نیروگاههای کوچک با مقیاس محلی و ظرفیت حداکثری ۲۵ مگاواتی باشدکه هم اشتغال زاست و هم انرژی را تامین می کند راه دوم ساخت مزارع انرژی خورشیدی و بادی و یا انرژی امواج در سواحل ، راه سوم استفاده از انرژی منابع گاز  و یا در بلند مدت ایجاد نیروگاه هسته ایست.
  • بهبود وضع اشتغال و کسب و کار تاکنون محدود به چابهار و کنارک و عمدتا بخش خدمات و صید و صیادی بوده است. برای بهبود بیشتر معیشت و اشتغال باید بنادر تخلیه و بارگیری، اسکله ها و انبارها گسترش  یابد همچنین با هدف تجاری سازی صید و آبزی پروری، قفس های پرورش ماهی بیشتری در بنادر باید ساخته شود.
  • بخش دیگر اشتغال ساحل نشینان و پسکرانه های آن در حوضه ی کشاورزی است. در غرب این سواحل و نزدیک به هرمزگان وضع نسبی مناسبی درکشاورزی دیده می شود اما مشکل اصلی هنوز کم آبی یست که با ایجاد تاسیسات آبشیرین کن حداقل قابل استفاده برای امور کشاورزی ، پاکسازی و ترمیم چاههای موجود می توان تا حدودی کشاورزی را روغن بخشید.
  • در بخش گردشگری و اکوتوریسم هم به نظر می رسد که ابتدا به شکل شبکه ای با مرکزیت چابهار به عنوان بندر کانونی(HUB) دیگر بنادر، سواحل به امکانات ورزش های ساحلی مجهز شوند وحداقل مسابقات کشوری و استانی درآنجا برگزار شود سپس با جذب سرمایه های مشارکت مردمی به ساخت هتل ها و دهکده های ساحلی بپردازند.
  •  برای تحقق اقتصاد مقاومتی باید ارزش افزوده ایجاد کرد یکی از توانهای محیطی پس کرانه های مکران منابع غنی معدنی ست که متاسفانه به علت ضعف تکنولوژی داخلی به صورت خام صادر می شود در حالی که می توان با توان و استعداد نخبگان صنعتی دانشگاه ها مدل بومی را طراحی و وارد چرخه ی تولید کرد که در ادامه ضمن ایجاد ارزش افزوده، حجم عظیمی از آنها را نیز  به بازار های همسایه صادر کرد.
  • گسترش ناوگان ریلی، جاده ای، هوایی پس کرانه ها ، بنادر و شهرهای ساحلی که باعث مشارکت بیشتر بومیان در اقتصاد محلی می شود.
  • از ظرفیت بندر چابهار در حال حاضر تنها ۱۵ درصد استفاده شده است در حالی که این رقم بسیار ناچیز است انتظار می رود با فعال شدن کریدور شمال-جنوب از طریق چابهار و جذب و بکارگیری سرمایه های طرف هندوستانی و منابع صندوق سرمایه ی خارجی مجموع کالاهای ترانزیتی ایران به بیش از ۵۰۰ میلیون تن در سال افزایش پیدا کند با این حال باید تعداد اسکله ها و میزان صادرات غیرنفتی و تولیدات پتروشیمی های همین سواحل به بازار های مصرف افزایش یابد.
  • یکی از مشکلات عمده ی این سواحل پدیده ی قاچاق انسان، کالا، سوخت، مواد مخدر و احشام است در رابطه با کالا و سوخت که به شکل سازمان یافته و یا یا به شکل رسمی به بهانه ی فقر ساکنان بومی و ساحلنشینان اتفاق می افتد به نظر عاقلانه ترین راه محرومیت زدایی باشد نه مجاز کردن قاچاق. چرا که این امر باعث پولشویی پنهان و ضربه زدن به تولیدات داخلی ست دقیقا نقطه ی مقابل اصل حمایت از تولید ملی اقتصاد مقاومتی. به همین خاطر مسئولین محلی باید با سیستم های کنترلی مانع از ورود کالاهای قاچاق به داخل کشور بشوند و انرژی خود را بر فقرزدایی متمرکز کنند.
  • در ادامه حوزه ی امنیت باید فعالتر باشد تعداد مراکز و قایق های گشتی خود را در افزایش دهد بویژه این که دغدغه ی عمده ی سواحل مکران قاچاق مواد مخدر، انسان و سوخت خواهد بود.
  • در حوضه ی امنیت فرا ساحلی و ژئو استراتژی خوشبختانه اقدامات خوبی از نیروی دریایی ارتش صورت گرفته اما به نظر نگارنده طرح زیگمای تار عنکبوتی با رویکرد امنیت مرحله ای رصد و حفاظت از شناورها ی سطحی و زیر سطحی ، منافع اقتصادی و مقابله با هر گونه تعرضات خارجی قابل بررسی و مطالعه باشد به این شکل که با همکاری نیروهای دریایی هند و عمان میتوان خطی فرضی از بندر گوادر ایران تا بندر صحار عمان وصل کرد از بندر صحار تا جزایر جنوبی pipr در شمال غرب هند سپس از آنجا تا بندر قالات در شرق عمان و مجدد تا نقطه مقابل یعنی madhavpur . که ۴ حوزه ی مرحله ای و اجرای عملیات و رزمایش را تعریف می کند.

کلمات کلیدی: اقتصاد مقاومتی، سواحل مکران، ژئو اکونومیک، ژئو استراتژیک، قاچاق کالا، چابهار، امنیت

نویسنده : مژگان قانع، کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک

 

 

 

 

مطالب مرتبط اقتصادی  , تحلیل  , سیاسی  , یادداشت

درابتدای شیوع ویروس منحوس کرونا درجهان وایران رفتارهای غیرعاقلانه ای از عده ای دیده شد که توسط علمای دینی ردشد و این افرادرا نه افراددیندار که افراد احمقی دانستند که برای مطرح شدن خوداز حربه دین می خواهنداستفاده کنند که...
مشکل اشتغال یا درواقع در ایران را شاید بتوان یکی از مشکلاتی دانست که خودباعث بسیاری از مشکلات دیگر ازجمله، اعتیاد، فقر، طلاق، خیانت، سرقت، افزایش سن ازدواج وبسیاری دیگر از آسیب های اجتماعی شده است.در واقع شاید بتوان با...
چند مدت پیش مستندی می دیدم که در رابطه با دانشگاه رفتن در آلمان بود. در این مستند گفته شد که یک فرد تا قبل از دیپلم گرفتن سه بار هدایت می شود تا رشته مورد نظرش را انتخاب کند،دررشته...
به گزارش اثرآنلاین و به نقل از شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ علیرضا شاه حسینی کارشناس ارشد مدیریت اجرایی و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ نواحی شمال ایران، در یادداشت اختصاصی "تیتریک"، به مناسبت یکصدمین سالگرد شهادت دکتر ابراهیم حشمت طالقانی...
    عنوان اسلایدر
  • اقتصادی

  • آخرین خبرها