شنبه, ۰۴ بهمن ۱۳۹۹
»   اقتصادی, تحلیل, سیاسی, یادداشت  »   ملاحضات ژئواستراتژیکی سواحل مکران
706 views
۱۸ تیر ۱۳۹۵ , ساعت ۱۹:۱۲

ملاحضات ژئواستراتژیکی سواحل مکران

 

   “سلسله یادداشت های تحلیلی پیرامون ملاحضات ژئواستراتژیکی و ژئواکونومیکی سواحل

جنوب شرق ایران(سواحل دریای عمان)، با تاکید براقتصاد مقاومتی”

یادداشت چهارم

ملاحضات ژئواستراتژیکی سواحل مکران

کلمات کلیدی: ژئواستراتژی، سواحل مکران، دریای عمان، استراتژی، قدرت دریایی، نیروی دریایی، تنگه ی هرمز

سواحل مکران

موقعیت و پارامترهای جغرافیایی یکی از مهم ترین شاخصهای قدرت بخشی محسوب می شود تسلط و بهره مندی بر این نقاط استراتژیک دنیا در عرصه روابط بین الملل بالذات برای بازیگران سیاسی اهمیت راهبردی دارد استراتژسیست ها بر اساس شناخت کامل این موقعیت ها راهبرد مناسب را برای مقابله با تهدیدات اتخاذ می کنند لذا ژئواستراتژی تدوین استراتژی های نظامی- امنیتی بر پایه ی عوامل محیطی جغرافیاست.

 

ژئواستراتژی در دریا با مقوله ی قدرت دریایی گره خورده است در سال ۱۸۹۴ م. آلفرد ماهان لازمه ی هژمونی بر دنیا را حکومت بر دریا معرفی و از مهمترین عناصر قدرت آفرین دریا را موقعیت جغرافیایی، وسعت سواحل، سیاست های دولت و… تعریف می کند بنابراین قدرت دریایی یعنی این که بتوان با بکارگیری استراتژی سیاسی و لجستیکی در محیط دریا در زمان صلح و جنگ منابع و منافع یک ملت را استحصال و نگهبانی کرد. دست یابی به قدرت دریایی منوط به نیروی دریایی مقتدر بر اساس راهبرد پیرامونی مشخص است.

 

به گواه تاریخ ایرانیان از قدیمی ترین دریانوردان بوده اندکه در آب های آزاد و ساحلی جنوب شرق فعالیت تجاری و نظامی داشته است با وجود این که کشور ما در طول تاریخ از سوی مرزهای شرق و جنوب شرق مورد تهدید و حمله جدی و بزرگی (نسبت به دیگر جهات جغرافیایی) قرار نگرفته است و بعضا حتی با برخی کشورهای همسایه ی این محور، حیات خلوت هم محسوب می شده اند اما  امروزه با ارزیابی تغییر معادلات جهانی و تحولات منطقه ای، حضور قدرتمند نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در آبهای آزاد و سواحل دریای عمان ضرورتی انکار ناشدنی ست. با ذکر این مقدمه می توان توان های ژئو استراتژیکی کرانه های مکران و سازه ی اقیانوسی همجوار آن را در دو بخش معرفی کرد:

 

نخست آن که خط ساحلی مکران به لحاظ طبیعی، چه در آب و چه در خشکی، از پسا بندر در شرقی ترین نقطه و مرز با پاکستان به سمت تنگه ی هرمز که عمق آب به تدریج کم می شود موجد ایجاد قدرت دریایی ست. در پس کرانه های خشکی رشته کوههای مکران، باتلاق ها و نواحی خشک بیابانی وجود دارد که سلسله پدافند طبیعی مقابل تهدیدات خارجی ست. بر روی خط سواحل، و آب های سرزمینی بنادر و خور و خلیج ها ی متعدد و کوچک و بزرگی وجود دارد که با ساخت پایگاههای نیروی دریایی و شهرک های وابسته به آن، به تبع حضور یگان های رزم ناجا ضمن مشارکت بومیان منطقه که با محیط آشنا هستند نیروی دریایی قادر خواهد بود هم تهدیدات احتمالی را دفع کند و هم این که در زمان آرامش و ثبات، امنیت ساکنان، بنادر و تجارت و بارگیری کالا در اسکله ها را فراهم آورد. با توجه به این امر که عمده ترین چالش موجود در خط ساحلی جنوب شرق به سبب موقعیت همجواری آن با همسایگان نا امن و قطب تولید مواد مخدر دنیا، خطر ترانزیت مواد مخدر از پاکستان و افغانستان، قاچاق سوخت،کالا، انسان و مسئله ی تروریست و بیوتروریسم است بنابراین حضور عملیاتی و با توان و مجهز یگان های رزم و شناور ساحلی نداجا اهمیتی دوچندان دارد. نکته ی بعدی ساخت مراکز پدافند عامل و غیرعامل، تاسیسات و سیستم های توسعه ی دفاعی مجهز به باند مخصوص پهباد، یگان هوا- دریا و سامانه های موشکی و راداری در بنادر است که با رصد تحرکات شناورها و ناوچه های سطحی و زیرسطحی تهدیدکننده، قدرت واکنش سریع و دقیق نیرو ها را درسواحل و پایگاههای تنگه ی هرمز وخلیج فارس فراهم می کند. مع الوصف همین موقعیت عمق استراتژیکی مناسبی برای تهدیدات علیه تنگه ی هرمز و ورود به خلیج فارس محسوب می شود.

 

دوم این که حضور عملیاتی تکاوران دریایی ، شناورها و ناوهای دریایی ارتش در دریای عمان، آبهای اقیانوس هند و خلیج عدن که هم از منافع ملی در تجارت و ترانزیت کالا در مقابله با دزدان دریایی نگهبانی کند و هم این که قدرت و اقتدار دریایی جمهوری اسلامی ایران را در عملیات و رزمایش ملی و یا مشترک با کشورهای همسایه در سازه ی میان اقیانوسی هند به دنیا نمایش می دهد.

 

کلمات کلیدی: ژئواستراتژی، سواحل مکران، دریای عمان، استراتژی، قدرت دریایی، نیروی دریایی، تنگه ی هرمز

نویسنده: مژگان قانع، کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک

مطالب مرتبط اقتصادی  , تحلیل  , سیاسی  , یادداشت

درابتدای شیوع ویروس منحوس کرونا درجهان وایران رفتارهای غیرعاقلانه ای از عده ای دیده شد که توسط علمای دینی ردشد و این افرادرا نه افراددیندار که افراد احمقی دانستند که برای مطرح شدن خوداز حربه دین می خواهنداستفاده کنند که...
مشکل اشتغال یا درواقع در ایران را شاید بتوان یکی از مشکلاتی دانست که خودباعث بسیاری از مشکلات دیگر ازجمله، اعتیاد، فقر، طلاق، خیانت، سرقت، افزایش سن ازدواج وبسیاری دیگر از آسیب های اجتماعی شده است.در واقع شاید بتوان با...
چند مدت پیش مستندی می دیدم که در رابطه با دانشگاه رفتن در آلمان بود. در این مستند گفته شد که یک فرد تا قبل از دیپلم گرفتن سه بار هدایت می شود تا رشته مورد نظرش را انتخاب کند،دررشته...
به گزارش اثرآنلاین و به نقل از شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ علیرضا شاه حسینی کارشناس ارشد مدیریت اجرایی و پژوهشگر تاریخ و فرهنگ نواحی شمال ایران، در یادداشت اختصاصی "تیتریک"، به مناسبت یکصدمین سالگرد شهادت دکتر ابراهیم حشمت طالقانی...
    عنوان اسلایدر
  • اقتصادی

  • آخرین خبرها